Επάγγελμα Προπονητής Αθλήματος

Ο Προπονητής αναλαμβάνει την προετοιμασία αθλητών και γενικότερα αθλουμένων, σε ατομικό ή ομαδικό επίπεδο, και φροντίζει για τη φυσική τους κατάσταση, ώστε να έχουν την καλύτερη δυνατή απόδοση κατά τη διεξαγωγή των αγώνων.

Ανάλογα με το άθλημα και την ηλικία των αθλητών και των αθλουμένων που έχει αναλάβει ο Προπονητής, επιλέγει τις κατάλληλες ασκήσεις και διαμορφώνει το αντίστοιχο πρόγραμμα. Επίσης, είναι υπεύθυνος για την προετοιμασία συγκεκριμένης τακτικής για κάθε αγώνα και την εφαρμογή της.

Περιγραφή Επαγγέλματος

Στο πλαίσιο αυτό συγκεντρώνει στοιχεία για τους μελλοντικούς αντιπάλους, προκειμένου η ομάδα του ή ο συγκεκριμένος αθλητής που έχει αναλάβει να είναι σε θέση να τους αντιμετωπίσει. Κατά τη διάρκεια του αγώνα συμβουλεύει και ενισχύει τους αθλητές, παρεμβαίνει σε περιπτώσεις λανθασμένων ενεργειών και τροποποιεί, αν χρειαστεί, την ακολουθούμενη τακτική. Μετά το τέλος του αγώνα, αναλύει μαζί με τους αθλητές την απόδοσή τους, επισημαίνει τα θετικά σημεία και καταστρώνει στρατηγικές για τη βελτίωση των αρνητικών.

Αν είναι Προπονητής σε ομαδικό άθλημα, έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει αλλαγές για την ανανέωση του δυναμικού της ομάδας, προκειμένου να βελτιώσει την απόδοσή της.

Με την τεράστια προβολή των αθλητικών εκδηλώσεων σήμερα και την αναγνώριση της σπουδαιότητας του αθλητισμού για την ομαλή ανάπτυξη του ανθρώπου, το έργο του Προπονητή αποκτά ιδιαίτερη αξία. Η τηλεόραση και γενικότερα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έχουν συμβάλει αποφασιστικά στην ανάδειξη του επαγγέλματος, ιδιαίτερα όσον αφορά τα δημοφιλή αθλήματα, όπως το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ και, τελευταία, ο στίβος και η γυμναστική.

Ο εξοπλισμός του Προπονητή περιλαμβάνει αθλητική φόρμα ή φόρμα κολύμβησης, αν πρόκειται για θαλάσσια αθλήματα, σφυρίχτρα, χρονόμετρα και βέβαια εξειδικευμένα για κάθε άθλημα εξαρτήματα, όπως μπάλες, ρακέτες, εμπόδια, κορδέλες, κορίνες κ.ά.

Τι χρειάζεται για να ασκήσει κάποιος το επάγγελμα

Για να ασκήσει κάποιος το επάγγελμα του Προπονητή είναι απαραίτητη η άδεια άσκησης επαγγέλματος. Η άδεια χορηγείται από τη ΓΓΑ, εφόσον ο υποψήφιος διαθέτει πτυχίο ΤΕΦΑΑ ή προηγούμενη εμπειρία στο συγκεκριμένο άθλημα με το οποίο ενδιαφέρεται να ασχοληθεί ή έχει παρακολουθήσει σεμινάρια προπονητικής που διοργανώνει η ΓΓΑ.

Το επάγγελμα κατοχυρώνεται νομικά με τον Ν. 2725/99 περί αθλητισμού.

Απαιτούμενες Δεξιότητες

Η σχέση του Προπονητή με τους αθλητές απαιτεί:

  • Αμοιβαία ηθική δέσμευση και αφοσίωση
  • Ηγετικές δεξιότητες
  • Ικανότητα να δημιουργεί σχέσεις εμπιστοσύνης με τους αθλητές
  • Ικανότητα να εμπνέει σεβασμό και γενικότερα να φροντίζει για τη δημιουργία και τη διατήρηση κλίματος επικοινωνίας
  • Δυναμισμό και αποφασιστικότητα
  • Ψυχραιμία και αυτοκυριαρχία
  • Συναισθηματική ωριμότητα και ισορροπία
  • Εντιμότητα, ηθική ακεραιότητα, ικανότητα στη μετάδοση γνώσεων
  • Δεξιότητες επικοινωνίας και μεγάλα ψυχικά αποθέματα 
  • Άριστη φυσική κατάσταση.

Επαγγελματικές Προοπτικές

Οι δυνατότητες απασχόλησης των Προπονητών βρίσκονται σε άμεση συνάρτηση με το άθλημα στο οποίο ειδικεύονται, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει εάν αυτό είναι ατομικό ή ομαδικό. Για τους Προπονητές ομαδικών αθλημάτων οι δυνατότητες απασχόλησης είναι περισσότερες.

Γενικότερα, οι προοπτικές για το επάγγελμα του Προπονητή είναι θετικές, καθώς όλο και περισσότερο παρατηρείται μια στροφή του ενδιαφέροντος προς τον ενεργό αθλητισμό. Οι αποδοχές των Προπονητών ποικίλλουν και μπορεί να είναι πολύ υψηλές ανάλογα με την ομάδα, το σύλλογο ή το φορέα στον οποίο απασχολούνται. Εκτός από τις σταθερές αμοιβές, υπάρχουν τα λεγόμενα “πριμ επιτυχιών” που καθορίζονται ανάλογα με τις νίκες που επιτυγχάνει η ομάδα. Η επαγγελματική άνοδος είναι δύσκολη για έναν Προπονητή.

Για να καταξιωθεί κάποιος στο χώρο, απαιτείται τις περισσότερες φορές πολύχρονη εργασία, αφοσίωση στο έργο του και επίτευξη καλών επιδόσεων από τον αθλητή ή την ομάδα που έχει αναλάβει. Οι καλοί Προπονητές διατηρούν για πολλά χρόνια τη θέση τους. Ο Προπονητής μπορεί να απασχοληθεί σε διάφορους αθλητικούς συλλόγους ή ως προσωπικός Προπονητής αθλητών, σε εθνικές ομάδες και σε ομάδες ιδρυμάτων, φορέων ή σχολείων.

Εργασιακές Συνθήκες και Περιβάλλον

Το επάγγελμα του Προπονητή συνδέεται με έντονα συναισθήματα, είτε χαράς και ηθικής ικανοποίησης σε περίπτωση επιτυχίας είτε λύπης σε περίπτωση ήττας. Σε κάθε περίπτωση, η ένταση και το άγχος, τόσο κατά την προετοιμασία όσο και κατά τη διάρκεια του αγώνα είναι μεγάλα. Οι προπονήσεις και οι αγώνες γίνονται την ημέρα ή το βράδυ.

Οι μετακινήσεις για τον Προπονητή είναι συχνές και, ανάλογα με το αγωνιστικό επίπεδο που έχει αναλάβει και τις υποχρεώσεις της ομάδας ή του αθλητή, μπορεί να είναι σε επίπεδο τοπικό, εθνικό ή διεθνές. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι ο Προπονητής μπορεί να μετακινείται από τη μια ομάδα στην άλλη, κάτι που παρατηρείται κατά κύριο λόγο στα πολύ υψηλά επίπεδα της προπονητικής.

Οι χώροι εργασίας του Προπονητή, ανάλογα με το άθλημα, μπορεί να είναι ανοιχτοί, όπως για παράδειγμα τα γήπεδα ποδοσφαίρου, ή κλειστοί, όπως τα γυμναστήρια άρσης βαρών. Η προπόνηση πολλές φορές δεν πραγματοποιείται στο χώρο που διεξάγεται ο αγώνας, αλλά σε βοηθητικές εγκαταστάσεις. Οι συνθήκες εργασίας του Προπονητή καθώς και τα αποτελέσματα που μπορεί να επιτύχει αποτελούν σε μεγάλο βαθμό συνάρτηση των αθλητικών εγκαταστάσεων του φορέα για τον οποίο εργάζεται.

Εξάλλου, όσον αφορά τα αποτελέσματα των προσπαθειών του, αυτά εξαρτώνται και από τους αθλητές τους οποίους έχει αναλάβει να προετοιμάσει.

Επαγγελματικές Οργανώσεις

Το Καταστατικό του Συνδέσμου Προπονητών και οι κανονισμοί προπονητών των διαφόρων αθλημάτων προσδιορίζουν τον κώδικα δεοντολογίας που κατά περίπτωση εφαρμόζεται.

Κατηγορίες προπονητών

Σύμφωνα με τους νόμους και τις νομικές διατάξεις που έχουν δημοσιευτεί, οι Προπονητές χωρίζονται σε 3 κατηγορίες, τους Προπονητής της Α’, της Β’ και της Γ’ κατηγορίας. Παρακάτω παραθέτουμε περισσότερες πληροφορίες για της κάθε μια κατηγορία Προπονητών.

Στην κατηγορία των προπονητών Α’ κατηγορίας, εντάσσονται:

  • οι πτυχιούχοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της Σχολής Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (Σ.Ε.Φ.Α.Α.) ή αντίστοιχης, αναγνωρισμένης, σχολής της αλλοδαπής, με ειδικότητα στο συγκεκριμένο άθλημα,
  • οι προπονητές Β’ κατηγορίας της παρούσας παραγράφου που έχουν συμπληρώσει διετή προϋπηρεσία προπονητή σε αθλητικό φορέα που απασχολεί προπονητή Β’ κατηγορίας, ή έχουν αποκτήσει διετή προϋπηρεσία βοηθού προπονητή σε αθλητικό φορέα που απασχολεί προπονητή Α’ ή Β΄ κατηγορίας, η οποία αποδεικνύεται από αντίγραφο της σχετικής σύμβασης του προπονητή με τον αθλητικό φορέα στον οποίο παρείχε τις υπηρεσίες του, θεωρημένης από την αρμόδια Δ.Ο.Υ,

Στην κατηγορία των προπονητών Β’ κατηγορίας, εντάσσονται:

  • οι πτυχιούχοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού ή αντίστοιχης, αναγνωρισμένης, σχολής της αλλοδαπής, χωρίς ειδικότητα στο συγκεκριμένο άθλημα,
  • οι απόφοιτοι Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.) ή αντίστοιχων, αναγνωρισμένων, σχολών της αλλοδαπής, με ειδικότητα στο συγκεκριμένο άθλημα,
  • οι πτυχιούχοι αναγνωρισμένων σχολών προπονητών του εξωτερικού, με αντίστοιχη ειδικότητα,
  • οι προπονητές Γ΄ κατηγορίας της παρούσας παραγράφου, που έχουν συμπληρώσει διετή προϋπηρεσία προπονητή σε αθλητικό φορέα που απασχολεί προπονητή Γ’ κατηγορίας ή έχουν αποκτήσει διετή προϋπηρεσία βοηθού προπονητή σε αθλητικό φορέα που απασχολεί προπονητή Α’ ή Β΄ κατηγορίας, η οποία αποδεικνύεται από αντίγραφο της σχετικής σύμβασης του προπονητή με τον αθλητικό φορέα στον οποίο παρείχε τις υπηρεσίες του, θεωρημένης από την αρμόδια Δ.Ο.Υ.
  • οι αθλητές που κατέκτησαν εξαιρετική αγωνιστική διάκριση της παραγράφου 2 του άρθρου 13 του παρόντος. Το ίδιο ισχύει και για τους αθλητές με αναπηρία, για τα αθλήματα στα οποία σημείωσαν εξαιρετική αγωνιστική διάκριση της ίδιας παραγράφου του ίδιου άρθρου.

Στην κατηγορία των προπονητών Γ’ κατηγορίας, εντάσσονται:

  • οι απόφοιτοι Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.) με κατεύθυνση προπονητική χωρίς ειδίκευση στο συγκεκριμένο άθλημα,
  • οι κάτοχοι αντίστοιχου με αυτό των Ι.Ε.Κ. πτυχίου ή διπλώματος της ημεδαπής ή αναγνωρισμένου της αλλοδαπής, χωρίς ειδίκευση στο συγκεκριμένο άθλημα,
  • οι κάτοχοι διπλώματος της σχολής προπονητών της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, με ειδικότητα στο συγκεκριμένο άθλημα.
  • οι απόφοιτοι Κέντρων Επαγγελματικής Κατάρτισης (Κ.Ε.Κ.) με κατάρτιση στην προπονητική.

Τα αθλητικά σωματεία, οι αθλητικές ομοσπονδίες και οι αθλητικές ανώνυμες εταιρείες έχουν την υποχρέωση να απασχολούν προπονητές των κατηγοριών Α΄, Β΄ και Γ΄ σύμφωνα με όσα ειδικότερα ορίζονται στους σχετικούς κανονισμούς των οικείων αθλητικών ομοσπονδιών και των διεθνών ομοσπονδιών.

Σπουδές και εκπαίδευση

Για την ενασχόληση με το επάγγελμα του Προπονητή απαιτείται πτυχίο του Τμήματος Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ) των ΑΕΙ. Κατά τη διάρκεια των σπουδών δίνεται η δυνατότητα στους φοιτητές να επιλέξουν κατεύθυνση ανάλογα με το άθλημα με το οποίο θέλουν να ασχοληθούν

. Αθλητές που δεν έχουν πτυχίο ΤΕΦΑΑ μπορούν να γίνουν Προπονητές παρακολουθώντας ολιγοήμερα σεμινάρια στη Σχολή Προπονητών της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού (ΓΓΑ). Γνώσεις προπονητικής για συγκεκριμένα αθλήματα μπορεί κάποιος να αποκτήσει φοιτώντας σε ανάλογα τμήματα των Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης.

Πιο συγκεκριμένα

1. Συνιστάται στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού διαρκής επιτροπή με την επωνυμία Εθνική Σχολή Προπονητών (Ε. Σ. Π.). Η Ε.Σ.Π.:
α. καταρτίζει το πρόγραμμα εκπαίδευσης των υποψήφιων προπονητών Γ΄ κατηγορίας, ολυμπιακών ή μη αθλημάτων και αθλημάτων του άρθρου 11,
β. εισηγείται στον Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού την έκδοση και το περιεχόμενο της προκήρυξης συμμετοχής στις σχολές προπονητών Γ΄ κατηγορίας,
γ. επιλέγει το διδακτικό προσωπικό που θα εκπαιδεύσει και θα εξετάσει τους υποψήφιους προπονητές.

2. Η Διοικούσα Επιτροπή της Ε.Σ.Π. αποτελείται από επτά (7) μέλη: τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Επαγγελματικού Αθλητισμού της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, ως Πρόεδρο, έναν (1) υπάλληλο της Γ.Γ.Α., τρεις (3) Καθηγητές της Σχολής Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΣΕΦΑΑ) και δύο (2) εκπροσώπους της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Προπονητών Αθλημάτων (Π.Ο.Π.Α.), ως μέλη.

3. Η Διοικούσα Επιτροπή της Ε.Σ.Π. βρίσκεται σε απαρτία και συνεδριάζει με την παρουσία τουλάχιστον πέντε (5) μελών της. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με πλειοψηφία των παρόντων μελών. Σε περίπτωση ισοψηφίας, υπερισχύει η ψήφος του Προέδρου.

4. Με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού διορίζονται τα μέλη της Διοικούσας Επιτροπής της Ε.Σ.Π., η θητεία της οποίας είναι τέσσερα (4) έτη, και καθορίζεται η αποζημίωση των μελών της Διοικούσας Επιτροπής και των μελών του διδακτικού προσωπικού της Ε.Σ.Π., η οποία βαρύνει τον τακτικό προϋπολογισμό της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, το αντίτιμο συμμετοχής που βαρύνει τους υποψηφίους των σχολών της Ε.Σ.Π., και κάθε άλλο ειδικότερο συναφές ζήτημα.

Ευκαιρίες απασχόλησης

Οι Προπονητές μπορούν να απασχοληθούν σε διάφορους Αθλητικούς φορείς. Παρακάτω παραθέτουμε διάφορα παραδείγματα από φορείς απασχόλησης στην Ελλάδα.

  • τα αθλητικά σωματεία
  • οι αθλητικές ενώσεις
  • οι αθλητικές ομοσπονδίες
  • οι αθλητικές ανώνυμες εταιρείες
  • οι επαγγελματικές ενώσεις αθλητικών ανωνύμων εταιρειών
  • η Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή (Ε.Ο.Ε.)
  • η Ελληνική Παραολυμπιακή Επιτροπή (Ε.Π.Ε.)
  • κάθε άλλος φορέας ο οποίος εντάσσεται στις διατάξεις του παρόντος νόμου και αναγνωρίζεται αθλητικά, σύμφωνα με τους όρους των άρθρων 28 και 48.

Υποβολή απάντησης

error: Το περιεχόμενο προστατεύεται.